Unix timestamp nedir ve neden 1970'ten başlar?

Unix timestamp (epoch time), 1 Ocak 1970 00:00:00 UTC tarihinden bu yana geçen saniye sayısıdır. Bu tarih 'Unix epoch' olarak bilinir; UNIX işletim sisteminin geliştirildiği dönemde makul bir başlangıç noktası olarak seçilmiştir. Sistem saati, sunucu logları, veritabanları ve API'ler bu formatı kullanır çünkü saat diliminden bağımsız, evrensel ve matematiksel işleme uygun bir sayı formatıdır.

Saniye mi milisaniye mi kullanmalıyım?

Unix timestamp geleneksel olarak saniye cinsindendir (10 haneli, örn. 1700000000). JavaScript'in Date.now() ise milisaniye döndürür (13 haneli). Veritabanlarında ve sunucularda saniye; frontend JS uygulamalarında ve bazı API'lerde milisaniye yaygındır. Hangisini kullandığınızı ayırt etmek için: 10 haneli → saniye, 13 haneli → milisaniye. Bu araç her ikisini de otomatik algılar.

2038 yılı sorunu nedir?

32-bit sistemlerde Unix timestamp, 19 Ocak 2038 saat 03:14:07'de taşar (2^31 - 1 = 2.147.483.647). Bu tarihten sonra 32-bit sistem saati negatife döner ve 1901 yılına sıfırlanır. Modern 64-bit sistemlerde bu sorun yoktur; timestamp yaklaşık 292 milyar yıl daha hesaplanabilir. MySQL'in TIMESTAMP türü hâlâ 32-bit sınırlıdır; DATETIME kullanımı önerilir.

Tarih & Zaman Aracı

Unix Timestamp Dönüştürücü

Epoch time ile insan okunabilir tarih/saat arasında anlık dönüşüm. Canlı sayaç ile mevcut timestamp.

Şu anki Unix Timestamp

—

Timestamp → Tarih

Unix Timestamp

Tarih → Timestamp

Tarih & Saat

Unix Timestamp Nedir?

Unix timestamp, 1 Ocak 1970 00:00:00 UTC anından itibaren geçen saniye sayısıdır. "Epoch time" veya sadece "timestamp" olarak da bilinir. Saat dilimi içermez; bu nedenle farklı coğrafyalardaki sunucular arasında zaman senkronizasyonu için idealdir. 2024 yılı başında timestamp yaklaşık 1.700.000.000'dır — bu, 10 haneli bir sayıdır.

Yaygın Kullanım Alanları

Veritabanı kayıtları: created_at, updated_at sütunları çoğunlukla timestamp saklar.
API yanıtları: REST API'ler genellikle tarih/saat bilgisini ISO 8601 veya timestamp olarak döndürür.
JWT token süresi: exp (expiration) ve iat (issued at) alanları Unix timestamp kullanır.
Sunucu logları: Apache, Nginx ve sistem logları timestamp ile sıralanır.
Cache kontrolü: HTTP If-Modified-Since ve cache busting mekanizmaları.

Dil/Ortama Göre Timestamp Almak

PHP'de time() saniye cinsinden timestamp döndürür; microtime(true) kesirli saniye verir. JavaScript'te Date.now() milisaniye döndürür — saniyeye çevirmek için 1000'e bölün: Math.floor(Date.now()/1000). Python'da import time; time.time() kullanılır. MySQL'de UNIX_TIMESTAMP() ve FROM_UNIXTIME() fonksiyonları arasında dönüşüm yapılır.

Sık Sorulan Sorular

Negatif Unix timestamp mümkün müdür?

Evet. 1 Ocak 1970 öncesi tarihler negatif timestamp ile ifade edilir. Örneğin 1969 yılı sonuna ait bir tarih -1 ile -31.536.000 arasında bir değer alır. Veritabanı ve sistemlerin çoğu bunu destekler; ancak bazı eski kütüphaneler negatif değerde beklenmedik davranış gösterebilir.

İlgili araçlar: Geri Sayım Sayacı · İki Tarih Arası Gün · Zaman Dilimi Dönüştürücü