Kâr marjı ve markup arasındaki fark nedir?

Kâr marjı (gross margin), kârın satış fiyatına oranıdır. Markup ise kârın maliyete oranıdır. Örnek: 100 TL maliyetli ürün 150 TL'ye satılıyorsa kâr 50 TL'dir. Kâr marjı: 50÷150 = %33,3. Markup: 50÷100 = %50. Aynı kâr için marj her zaman markuptan düşük çıkar.

İyi bir kâr marjı yüzdesi nedir?

Sektöre göre büyük fark vardır. Perakende gıdada %5-15 normal sayılırken yazılım ve dijital ürünlerde %70-90 mümkündür. Türkiye e-ticaret sektöründe ortalama brüt marj %20-35 arasında seyreder. Genel kural: sabit ve değişken maliyetlerinizi karşıladıktan sonra net kârda kalabiliyorsanız marjınız sağlıklıdır.

Hedef kâr marjından satış fiyatı nasıl hesaplanır?

Formül: Satış Fiyatı = Maliyet ÷ (1 − Hedef Marj / 100). Örneğin maliyeti 80 TL, hedef marjınız %40 ise: 80 ÷ (1 − 0,40) = 80 ÷ 0,60 = 133,33 TL satış fiyatı olmalıdır. Bu formülü kullanmak, fiyatı 'üstüne yüzde koy' gibi hatalı yöntemlerden korur.

ROI ile kâr marjı arasındaki ilişki nedir?

ROI (Return on Investment — Yatırım Getirisi), yatırdığınız paranın ne kadar kâr ürettiğini ölçer ve maliyete göre hesaplanır. Tekli ürün satışında ROI genellikle markupla aynı sonucu verir. Ancak sermaye devir hızı, stok maliyeti ve diğer giderler hesaba katıldığında ROI kâr marjından ayrışır.

Finans Aracı

Kâr Marjı Hesaplama

Maliyet ve satış fiyatından kâr marjı, markup ve ROI'yi hesaplayın. Hedef marjdan gereken satış fiyatını tersine bulun.

Maliyet (₺)

Satış Fiyatı (₺)

Hedef Marjdan Satış Fiyatı Hesapla

Maliyet (₺)

Hedef Marj (%)

Kâr Marjı, Markup ve ROI Neden Birbirinden Farklı?

Çoğu esnaf ve girişimci bu üç kavramı birbirine karıştırır; hatta aynı şeymiş gibi kullanır. Oysa her biri farklı bir bakış açısını temsil eder ve yanlış kavramla fiyat belirlemek gerçek kârı sistematik olarak çarpıtabilir.

Somut Örnek: Maliyeti 100 TL olan bir ürünü 150 TL'ye satıyorsunuz.
Kâr: 50 TL
Kâr Marjı: 50 ÷ 150 = %33,3 (satış gelirinden ne kadarı kâr?)
Markup: 50 ÷ 100 = %50 (maliyetin ne kadarı kâra dönüşüyor?)
ROI: 50 ÷ 100 = %50 (yatırımın getirisi)

Hangi Metrik Ne Zaman Kullanılır?

Perakende ve e-ticarette standart olan genellikle kâr marjı (gelir bazlı) olduğu için sektörle karşılaştırma yaparken marjı esas alın. Tedarikçiyle müzakere ederken veya stoğun ne kadar kâr ürettiğini hesaplarken markup daha anlamlıdır. ROI ise yatırım kararlarında — yeni ürün grubu, kampanya veya kanal değerlendirmesinde — daha kullanışlıdır.

Fiyatlamada Sık Yapılan Hata: "Üstüne Yüzde Koy"

Hedef kâr marjınız %40 ise maliyetin üstüne %40 eklemek sizi doğru hedefe götürmez. Maliyeti 100 TL olan ürüne %40 eklerseniz 140 TL'ye satarsınız; ama bu durumda gerçek marjınız: 40÷140 = %28,6 olur, hedeflediğiniz %40 değil.

Doğru formül: Satış = Maliyet ÷ (1 − Marj / 100). %40 marj için → 100 ÷ 0,60 = 166,67 TL satış fiyatı gerekir. Yukarıdaki aracın "Hedef marjdan satış fiyatı" bölümü tam da bu hesabı yapar.

Sık Sorulan Sorular

Brüt kâr marjı ile net kâr marjı arasındaki fark nedir?

Brüt kâr marjı yalnızca ürün maliyetini (hammadde, üretim, satın alma fiyatı) düşünce geriye kalır. Net kâr marjı ise tüm işletme giderlerini (kira, personel, pazarlama, vergiler) de düştükten sonra hesaplanır. E-ticarette kargo ve komisyon giderlerinin brüt marjı nasıl eridiğini görmek için her iki metriği birlikte takip etmek önemlidir.

KDV'li fiyatla marj hesabı yaparken dikkat edilmesi gereken nedir?

Kâr marjını daima KDV hariç (net) fiyatlar üzerinden hesaplayın. KDV aslında sizin paranız değil; tahsil edip devlete ilettiğiniz bir pass-through tutardır. KDV dahil rakamlarla hesap yaparsanız hem marjınız hem de maliyetiniz şişer, gerçek kârlılık gizlenmiş olur.

İlgili araçlar: KDV Hesaplama · İskonto Hesaplama · ROI / ROAS Hesaplama