Regex (düzenli ifade) nedir ve ne işe yarar?

Regex (Regular Expression — Düzenli İfade), metin içinde belirli bir deseni aramak, eşleştirmek veya değiştirmek için kullanılan bir sözdizimi sistemidir. JavaScript, Python, PHP, Java gibi neredeyse tüm programlama dillerinde desteklenir. E-posta doğrulama, URL çıkarma, log analizi, veri temizleme gibi işlemlerde vazgeçilmezdir.

g, i, m, s bayrakları ne anlama gelir?

g (global): Yalnızca ilk eşleşmeyi değil tüm eşleşmeleri bulur. i (case-insensitive): Büyük-küçük harf duyarsız eşleşme sağlar; 'abc' ile 'ABC' aynı kalıba girer. m (multiline): ^ ve $ sembollerinin her satır başı/sonunu eşleştirmesini sağlar. s (dotAll): Nokta (.) karakterinin yeni satır karakterini de kapsamasına izin verir.

Regex gruplama ve yakalama grubu nedir?

Parantez içine alınan ifadeler yakalama grubu oluşturur. Örneğin (\d{4})-(\d{2})-(\d{2}) kalıbı '2025-03-15' metninde eşleşirse Grup 1: 2025, Grup 2: 03, Grup 3: 15 olarak yakalanır. Yakalama grupları eşleşmenin belirli parçalarını kodda ayrıca işlemenizi sağlar. (?:...) sözdizimi yakalamayan grup oluşturur.

JavaScript'te regex nasıl kullanılır?

JavaScript'te regex iki şekilde yazılır: /desen/bayraklar literal syntax veya new RegExp('desen', 'bayraklar') constructor. Temel metodlar: str.match(rx) eşleşmeleri döndürür, str.test(rx) true/false verir, str.replace(rx, 'yeni') değiştirme yapar, str.matchAll(rx) tüm eşleşmeleri ve grupları iterator olarak döndürür.

Geliştirici Aracı

Regex Tester

JavaScript düzenli ifadelerinizi canlı test edin, eşleşmeleri vurgulayın ve yakalama gruplarını inceleyin.

Düzenli İfade (Regex)

Hazır:

Test Metni

Eşleşmeler

—

Regex Bayrakları ve Anlamları

Bayraklar, regex motorunun metni nasıl tarayacağını belirler. Sağ üstteki butonlara tıklayarak aktif/pasif hale getirebilirsiniz:

g — global: Yalnızca ilk eşleşmeyi değil, metin içindeki tüm eşleşmeleri bulur.
i — case-insensitive: Büyük/küçük harf ayrımı yapmaz; abc ile ABC aynı kalıba girer.
m — multiline: ^ ve $ karakterleri yalnızca metnin başı/sonu değil, her satırın başı/sonu için de çalışır.
s — dotAll: Nokta (.) karakterinin yeni satır (\n) karakterini de kapsamasını sağlar.

Sık Kullanılan Regex Sembolleri

Regex öğrenmenin en hızlı yolu sembollerin ne anlama geldiğini kavramaktır. En temel olanlar:

. — herhangi bir karakter (yeni satır hariç)
\d — rakam (0-9); \D rakam olmayan
\w — harf, rakam veya alt çizgi; \W bunların dışı
\s — boşluk, sekme, yeni satır; \S bunların dışı
^ — satır/metin başlangıcı; $ — bitiş
* — 0 veya daha fazla; + — 1 veya daha fazla; ? — 0 veya 1
{3} — tam 3 kez; {2,5} — 2-5 arası kez
[aeiou] — küme; [^aeiou] — küme dışı
(a|b) — a veya b; yakalama grubu oluşturur

Sık Sorulan Sorular

Regex performansını nasıl iyileştirebilirim?

Greedy (açgözlü) quantifier'lar .* yerine lazily (tembel) .*? kullanmak büyük metinlerde geri izlemeyi azaltır. Başlangıç ve bitiş çapaları (^, $) eklemek motorun daha az konumda denemesini sağlar. Derlenmiş regex nesnesini döngü dışında bir kez oluşturup her iterasyonda yeniden kullanmak da belirgin hız kazandırır.

Türkçe karakterleri regex ile nasıl eşleştirebilirim?

Türkçe özel karakterler (ğ, ü, ş, ı, ö, ç) standart \w sınıfına girmez. Bu karakterleri dahil etmek için karakter sınıfı kullanabilirsiniz: [a-züğışöçA-ZÜĞİŞÖÇ]. JavaScript'te Unicode desteği için u bayrağını ekleyerek \p{L} (Unicode letter) özelliğini kullanabilirsiniz; bu daha temiz bir yaklaşımdır.

İlgili araçlar: Metin Karşılaştırma · HTML Encode/Decode · UUID Üretici