Geliştirici Aracı
UUID Oluşturucu
RFC 4122 uyumlu UUID v4 (kriptografik rastgele) ve UUID v7 (zaman sıralı) üretin. Tek veya toplu, farklı formatlarda kopyalayın.
UUID Nedir ve Nerede Kullanılır?
UUID (Universally Unique Identifier — Evrensel Benzersiz Tanımlayıcı), yazılım sistemlerinde nesnelere benzersiz kimlik vermek için kullanılan 128 bitlik bir standarttır. Veri tabanı satırları, API yanıtları, oturum kimlikleri, dosya adları ve dağıtık sistemlerde nesne tanımlama gibi alanlarda yaygın olarak kullanılır.
UUID'nin güzel yanı: merkezi bir koordinatöre gerek duymadan bağımsız sistemler aynı anda UUID üretebilir ve çakışma ihtimali pratikte sıfıra yakındır. Bu özellik özellikle mikroservis mimarilerinde ve çevrimdışı-önce (offline-first) uygulamalarda büyük avantaj sağlar.
UUID v4 mı, UUID v7 mi?
Seçim genellikle veri tabanı kullanım şeklinize bağlıdır. UUID v4 tamamen rastgeledir; gizlilik gereksinimlerini karşılar ve oluşturma zamanı hakkında bilgi vermez. UUID v7 ise 2024 yılında RFC'ye giren yeni standarttır ve ilk 48 bitini Unix zaman damgasından alır. Bu sayede ID'ler sıralı üretilir ve B-tree indeks fragmantasyonu dramatik biçimde azalır; büyük tablolarda insert performansı önemli ölçüde artar.
Sık Sorulan Sorular
UUID'yi URL'de güvenle kullanabilir miyim?
Standart formattaki UUID (ör. 550e8400-e29b-41d4-a716-446655440000) yalnızca harf, rakam ve tire içerir; URL güvenli karakterlerdir. Tire kaldırılmış format (tire yok) ise daha kısa ve URL'de doğrudan kullanılabilir. Parantezli format ({...}) URL'de encode edilmesi gerekir; genellikle .NET veya COM sistemleriyle uyumluluk için kullanılır.
Tarayıcıda UUID üretmek güvenli mi?
Bu araç crypto.getRandomValues() API'sini kullanır; bu, tarayıcının işletim sistemi düzeyindeki kriptografik rastgele sayı üreticisini çağırır. Math.random() gibi zayıf yöntemler kullanmaz. Üretilen UUID'ler tarayıcıda kalır, sunucuya gönderilmez; gizlilik açısından güvenlidir.
İlgili araçlar: Cron Expression · JWT Decoder · Regex Tester