encodeURIComponent ile encodeURI arasındaki fark nedir?

encodeURIComponent, URL yapısını oluşturan özel karakterler dahil hemen her şeyi encode eder: / ? & = # : @ gibi karakterler de %XX formatına çevrilir. Bu yüzden query parametresi değerlerini encode etmek için kullanılır. encodeURI ise URL'nin çalışması için gereken yapısal karakterleri (/ ? & = # :) korur; yalnızca URL'de geçersiz karakterleri encode eder. Tam bir URL'yi encode ederken encodeURI, bir parametre değerini encode ederken encodeURIComponent kullanın.

URL'de boşluk karakteri nasıl temsil edilir?

URL'de boşluk iki farklı şekilde temsil edilir: %20 ve +. Percent-encoding standardında (RFC 3986) boşluk %20 olarak gösterilir; bu form hem path hem de query string için geçerlidir. HTML form gönderimlerinde (application/x-www-form-urlencoded) ise boşluk + karakterine dönüşür; bu nedenle bazı eski sistemler + kullanır. Modern API'lerde ve JavaScript'te encodeURIComponent() kullanıldığında boşluk %20 olarak encode edilir; decode ederken decodeURIComponent(str.replace(/\+/g, ' ')) yöntemiyle her iki formatı da doğru çözebilirsiniz.

Türkçe karakterler URL'de nasıl encode edilir?

Türkçe karakterler UTF-8 ile kodlanarak percent-encoding formatına çevrilir. Örneğin ş, \u015F Unicode kod noktasına karşılık gelir ve %C5%9F olarak encode edilir; ğ %C4%9F, ı %C4%B1, ö %C3%B6, ü %C3%BC, ç %C3%A7 olarak gösterilir. Tarayıcılar bu encoding işlemini otomatik yapar; ancak sunucu kodunuzda veya API isteklerinizde manuel encode etmeniz gerekebilir. URL slug'larında Türkçe karakter kullanmak yerine Latin karşılıklarını tercih etmek daha güvenlidir.

Geliştirici Aracı

URL Encode / Decode

URL ve query string parametrelerini encode veya decode edin. Türkçe karakterler dahil tüm özel karakterler desteklenir.

Mod:

Kodlanacak Metin

URL Encoded Cikti

ORTAK KARAKTER REFERANSI

bosluk → %20 bosluk (+) → + ! → %21 # → %23 $ → %24 & → %26 ' → %27 ( → %28 ) → %29 * → %2A + → %2B , → %2C / → %2F : → %3A ; → %3B = → %3D ? → %3F @ → %40 [ → %5B ] → %5D

URL Encoding Nedir?

URL encoding (Percent-encoding), HTTP standartlarına göre URL'lerde doğrudan kullanılamayan karakterleri %XX formatına dönüştürme işlemidir. Boşluk %20, Türkçe ş karakteri %C5%9F olarak encode edilir. Bu işlem olmadan karakterler yanlış yorumlanabilir veya sunucu hataları oluşabilir.

JavaScript'te iki temel fonksiyon kullanılır: encodeURIComponent(), query parametresi değerlerini encode etmek için idealdir; tüm özel karakterleri dönüştürür. encodeURI() ise tam URL'leri encode etmek için kullanılır ve URL yapısını koruyan karakterleri (/, ?, &, =, #) korur.

Yaygın URL Encoding Senaryoları

API query parametresi: fetch('/api?q=' + encodeURIComponent(aramaMetni)) — kullanıcı girdisini her zaman encode edin.
Form submit URL: HTML form action URL'si tarayıcı tarafından otomatik encode edilir; JavaScript ile URL oluştururken manuel encoding gerekir.
UTM parametreleri: Kampanya URL'lerindeki değerlerde & veya = varsa encoding zorunlu.
Redirect URL: Yönlendirme hedefi URL parametre olarak gönderiliyorsa tüm URL encode edilmeli.
Türkçe dosya adları: Sunucu loglarında %C5%9F gibi görünen dosya adları Türkçe karakterli dosyaları işaret eder.

Sık Sorulan Sorular

double encoding nedir ve neden sorun yaratır?

Double encoding, bir metnin iki kez encode edilmesidir. Örneğin boşluk önce %20'ye, sonra %2520'ye dönüşür (% karakteri %25 olarak encode edilir). Bu durum genellikle bir encode edilmiş değeri tekrar encode ettiğinizde ortaya çıkar. Decode tarafında çift decode gerekir; bu da tutarsızlıklara yol açar. Koruma önlemi: encode etmeden önce decode edilmemiş ham değerle başlayın ve yalnızca bir kez encode edin.

İlgili araçlar: Base64 Encode/Decode · Slug Oluşturucu · UTM Link Oluşturucu