Schema Markup Nedir?
2025'te Sitenize JSON-LD Ekleme Rehberi
Google, ChatGPT ve Perplexity gibi yapay zeka destekli araçlar artık hangi kaynaktan alıntı yapacaklarını belirlerken yapısal veriyi öncelikli olarak tarıyor. Schema markup bir "nice to have" olmaktan çıktı — sayfanızın bu araçlarca anlaşılabilmesi için zorunlu bir katman haline geldi.
Schema Markup Nedir?
Schema markup (ya da yapısal veri), web sayfanızdaki içeriği arama motorları ve yapay zeka sistemleri için makine-okunabilir biçimde tanımlamanın yoludur. Schema.org tarafından standartlaştırılan bu sözlük, Google, Bing, Yahoo ve Yandex tarafından ortaklaşa geliştirilerek kabul görmektedir.
Şöyle düşünün: Sayfanızda "Mayıs'ta tamamladık" yazdığında Google bunu anlayabilir — ama neyi tamamladığınızı, neden önemli olduğunu ve hangi kategoriye girdiğini kesin biçimde bilemez. Schema markup tam bu boşluğu kapatır.
Üç uygulama formatı vardır: JSON-LD, Microdata ve RDFa. Google'ın önerdiği ve en kolay uygulanan format JSON-LD'dir — sayfanızın HTML'ine dokunmadan, ayrı bir <script> bloğu olarak eklenir.
2025'te Neden Artık Zorunlu?
2023'e kadar schema markup "rich snippet alma olasılığını artırır" düzeyinde bir optimizasyondu. 2024 itibarıyla tablo değişti:
- Google AI Overview kaynak seçiminde yapısal veriye sahip sayfaları tercih ediyor.
- Perplexity AI, Organization ve Article şemalı sayfaları güvenilir kaynak olarak işaretliyor.
- ChatGPT Search (Bing tabanlı), LocalBusiness şeması olan yerel işletmeleri öne çıkarıyor.
- Google Search'te rich snippet'lar — yıldız puanı, SSS accordion, ürün fiyatı — sadece doğru şema olan sayfalarda görünüyor.
Biz Web Partner'da 2024 Q4 itibarıyla müşteri sitelerine schema eklediğimizde ortalama tıklama oranını (CTR) %18–24 oranında iyileştiğini gördük. Bu, sıralama değişmeden gerçekleşen bir kazanım.
En Önemli 5 Şema Türü
1. Organization
Siteniz bir işletmeyi temsil ediyorsa anasayfanıza bu şemayı koyun. Marka adı, logo, iletişim bilgileri ve sosyal medya profilleri Google Knowledge Panel'in temelini oluşturur.
{
"@context": "https://schema.org",
"@type": "Organization",
"name": "Web Partner",
"url": "https://wp.tc",
"logo": "https://wp.tc/assets/images/logo-mark.svg",
"telephone": "+90-542-237-57-00",
"email": "[email protected]",
"address": {
"@type": "PostalAddress",
"streetAddress": "Mor Sümbül Sokağı Deluxia Palace 5/391 Barbaros",
"addressLocality": "Ataşehir",
"addressRegion": "İstanbul",
"postalCode": "34746",
"addressCountry": "TR"
},
"sameAs": [
"https://linkedin.com/company/web-partner-tc",
"https://instagram.com/webpartnertc"
]
}2. LocalBusiness
Organization'ı genişleten bu tip, fiziksel konumu olan işletmeler için kritiktir. "@type": "LocalBusiness" veya daha spesifik bir alt tür (ör. ProfessionalService) kullanın. Google Haritalar, yerel arama sonuçları ve AI araçlarının yerel öneri modülleri bu veriyle besleniyor.
Ek alanlar: openingHours, priceRange, geo (enlem/boylam).
3. FAQPage
SSS bölümü olan her sayfada kullanın. Google'ın arama sonuçlarında doğrudan accordion açılmasını sağlar ve AI Overview'da soru-cevap formatında kaynak olarak gösterilme şansını ciddi biçimde artırır.
{
"@context": "https://schema.org",
"@type": "FAQPage",
"mainEntity": [
{
"@type": "Question",
"name": "Web sitesi yaptırmak ne kadar sürer?",
"acceptedAnswer": {
"@type": "Answer",
"text": "Kapsama bağlı olarak 3–8 hafta arasında değişir..."
}
}
]
}4. BlogPosting / Article
Her blog makalesine BlogPosting şeması ekleyin. headline, author, datePublished, dateModified ve wordCount alanlarını doldurun. dateModified özellikle önemli — Google güncel içeriği tercih ediyor ve bu alanın varlığı fresness sinyali olarak değerlendiriliyor.
5. BreadcrumbList
Ana sayfanın altındaki her sayfaya ekleyin. Google arama sonuçlarında URL yerine okunabilir ekmek kırıntısı yolunu gösterir. Alt sayfa sıralamasını doğrudan etkilemese de tıklama oranını iyileştirir.
Doğrulama: Şemanız Çalışıyor mu?
Schema ekledikten sonra iki araçla test edin:
- Google Rich Results Test: Sayfanızın rich snippet'a uygunluğunu gösterir, hataları listeler.
- Schema.org Validator: JSON-LD sözdiziminizin doğru olup olmadığını denetler.
Yaygın hatalar: zorunlu alanların eksikliği (name, url), yanlış @type değeri, düzensiz JSON sözdizimi (kapanmayan süslü parantez, eksik virgül).
Uygulama Sırası
Sıfırdan başlıyorsanız öncelik sırasını şöyle belirleyin:
- Anasayfa: Organization + WebSite (SearchAction ile)
- İletişim / Hakkımızda: LocalBusiness
- SSS bölümü olan her sayfa: FAQPage
- Hizmet sayfaları: Service microdata
- Blog / içerik sayfaları: BlogPosting + BreadcrumbList
- Proje/portföy detayları: CreativeWork
<head> içine, mümkünse diğer script'lerden önce koyun. Google hem <head> hem <body>'den tarar, ama head konumu render-blocking olmadan işlenir.
Schema ve GEO Bağlantısı
GEO (Generative Engine Optimization) — yapay zeka arama motorlarında kaynak olarak gösterilme sanatı — büyük ölçüde schema üzerine kuruludur. Perplexity ve ChatGPT gibi sistemler, bir konuyu açıklarken hangi sayfaları kaynak alacaklarını belirlemek için yapısal veriyi ve E-E-A-T sinyallerini birlikte kullanıyor.
Yani schema markup artık yalnızca Google'ı değil, AI tabanlı her arama sistemini etkiliyor. Sitenizdeki yapısal veri ne kadar eksiksiz ve doğruysa, AI sistemlerinin sizi otoriter kaynak olarak gösterme olasılığı o kadar artıyor.
Sonuç
Schema markup artık ileri SEO'nun değil, temel SEO'nun parçasıdır. Doğru şemalar olmadan bir sayfanın Google AI Overview'da veya herhangi bir yapay zeka arama aracında kaynak gösterilmesi rastlantıya kalmaktadır.
Müşteri sitelerimizin tamamında Organization, LocalBusiness, FAQPage ve BreadcrumbList şemalarını standart olarak kuruyoruz. Hizmet ve blog sayfalarında Service/BlogPosting şemaları da ekleniyor. Bu, sitenizin sadece insanlara değil, yapay zekalara da anlaşılır olması anlamına geliyor.
Etiketler
